Kendine yeniden başlamak için gerçekten geç mi?
İnsan bazı yaşlara geldiğinde hayatının büyük kısmını geride bıraktığını düşünüyor. Sanki bazı trenler kaçmış, bazı yollar çoktan yürünmüş, bazı kapılar da bir daha açılmamak üzere kapanmış gibi...
Gençken önümüzde upuzun bir yol olduğunu sanıyoruz. Sonra yıllar, fark ettirmeden birbirinin içine karışıyor. Çocukluk geride kalıyor, gençlik başka bir odada unutuluyor; hayat ise yavaş yavaş sorumlulukların dilini konuşmaya başlıyor.
Bir ev kuruluyor. Bir aile oluyor. Çocuklar büyüyor. İnsanlar bizden bir şeyler bekliyor. Ve biz, farkına bile varmadan herkese yetişmeye çalışırken kendimize geç kalıyoruz.
Sonra bir gün, evin içinde kısa bir sessizlik yakalıyoruz. Herkes uyumuş, telefon susmuş, dünya birkaç dakikalığına bizden bir şey istemeyi bırakmış...
İşte tam o sessizlikte insan, kendi içinden yükselen o eski soruyu duyuyor:
"Peki ya ben?"
Belki de insanın kendini kaybetmesi büyük bir olayla olmuyor. Bazen yavaş yavaş oluyor.
Önce bir hayal erteleniyor:
"Sonra yaparım."
Bir kitap yarım bırakılıyor:
"Şimdi zamanı değil."
Bir yetenek unutuluyor:
"Bunun bana ne faydası olacak?"
Bir istek susturuluyor:
"Artık çok geç."
Sonra o "sonra"lar birikiyor. Ve insan bir gün fark ediyor ki yıllardır başkalarının hayatına yetişirken kendi hayatına geç kalmış.
Ama gerçekten geç mi?
Cahit Zarifoğlu'nun Yaşamak'ta sorduğu bir soru geliyor aklıma:
"Yeniden yaşamaya başlamak kolay mı?"
Belki kolay değil.
Ama kolay olmaması, mümkün olmadığı anlamına da gelmiyor.
Çünkü hayatın bize öğrettiği en büyük yanılgılardan biri, insanın belli bir yaşa geldiğinde artık değişemeyeceği düşüncesi.
Oysa insanın kendini tanımasının bir yaşı yok. Bir şeyi öğrenmenin, bir hayalin peşinden gitmenin, yeni bir yola çıkmanın ve kendine yeniden dönmenin de...
Bazen insan yirmisinde ne istediğini bilmiyor. Otuzunda fark ediyor. Bazen kırkında cesaret ediyor. Bazen hayatının daha ileriki bir döneminde, yıllardır susturduğu bir sesi nihayet dinlemeye başlıyor.
Belki de bazı insanların ilk baharı, yalnızca toprağın altında kök salmakla geçiyor. Çünkü her çiçek aynı mevsimde açmıyor. Ve her insanın hikâyesi de aynı takvime sığmıyor.
İşte ben buna hayatın ikinci baharı diyorum.
İkinci bahar, her şeyi bırakıp başka bir hayata kaçmak değil. Bazen tam tersine, sahip olduğun hayatın içinde kendine yeniden bir yer açmak.
Bir sabah erkenden kalkıp kahveni sessizce içmek olabilir. Yıllardır ertelediğin bir eğitime başlamak... Bir kitabın sayfalarını yeniden çevirmek... Bir müzik aletinin başına oturup ilk yanlış sesi çıkardığında bile devam etmek... Yeni bir şey öğrenirken acemiliğinden utanmamak... Ya da yalnızca aynaya bakıp kendine ilk kez başkalarının gözleriyle değil, kendi gözlerinle bakmak.
Çünkü insan bazen kendisine o kadar yabancılaşıyor ki, aynada gördüğü yüzü tanısa bile içindeki insanı tanıyamıyor.
Hep birilerinin kızı oluyor. Birilerinin eşi. Birilerinin annesi. Birilerinin arkadaşı. Birilerinin çalışanı.
Ama bütün bu sıfatların arasında bir kelime eksiliyor:
Kendisi.
Oysa insan bütün rollerinden önce bir insandır. Bir kalbi vardır. Bir merakı. Bir çocukluğu. Bir korkusu. Bir yeteneği. Ve kimseye anlatmadığı birkaç hayali...
Zarifoğlu'nun şu cümlesi burada insanın omzuna hafifçe dokunuyor:
"Diyorum ki her şeye rağmen insan mühimdir."
Belki de mesele tam olarak budur.
İnsan mühimdir.
Kendi hayatındaki yeri de mühimdir. Kendisi için attığı küçücük bir adım da.
Bu yüzden ikinci bahar bazen büyük kararlarla başlamaz. Bazen küçücük bir cesaretle başlar.
Bir kursa yazılmakla. Bir kitabı yeniden açmakla. Yıllardır aklında olan bir şeyi araştırmakla. Bir sabah "Ben bunu gerçekten istiyorum." diyebilmekle.
Ve belki de en önemlisi, kendine karşı yıllardır kullandığın sert dili bırakmakla...
Çünkü insan kendisine karşı çok acımasız olabiliyor.
"Şimdi başlasam ne olacak?"
"Ya yapamazsam?"
"Benden küçükler çoktan ilerledi."
"Benim yaşım geçti."
Oysa hayat bir yarış değil.
Başkasının yirmisinde başladığı yerde sen otuzunda başlayabilirsin. Başkasının üç yılda öğrendiğini sen beş yılda öğrenebilirsin. Başkasının yolu sana ölçü değildir.
Çünkü herkes kendi zamanında büyür. Herkes kendi yarasından geçer. Herkes kendi baharını bekler.
Belki de geçmişte yapamadıklarımızın hesabını bugünden sormayı bırakmamız gerekiyor.
Çünkü geçmiş, değiştirilebilecek bir yer değil. Ama bugün hâlâ elimizde.
Ve bugün, küçücük de olsa bir kapı aralıyor.
Bize yalnızca şunu söylüyor:
"İstersen buradan başlayabilirsin."
Belki mükemmel başlamayacağız. Belki korkacağız. Belki çevremizden "Şimdi bunun sırası mı?" diyenler olacak. Belki kendimiz bile kendimize inanmayacağız.
Ama yine de başlayacağız.
Çünkü insanın kendisine verebileceği en büyük zarar, başarısız olmak değil.
Hiç denememek.
Yıllar sonra insan çoğu zaman yapamadıklarından çok, yapmaya cesaret edemediklerini düşünüyor.
"Ya olsaydı?"
"Ya başlasaydım?"
"Ya devam etseydim?"
Bazı soruların cevabı yalnızca yaşayarak öğreniliyor.
Bu yüzden bugün bir şeye başlamak için geç olduğunu düşünüyorsan, belki de kendine yanlış soruyu soruyorsun.
"Geç mi?" diye değil...
"Daha ne kadar beklemek istiyorum?" diye sormalısın.
Çünkü hayat bize her zaman ikinci bir fırsatı büyük bir kapıdan içeri sokarak vermiyor.
Bazen küçücük bir şey bırakıyor avucumuza: bir karar, bir kitap, bir ders, bir yolculuk, bir nota, bir cümle...
Ve bazen o küçücük şey, hayatımızın yönünü değiştiriyor.
Belki de ikinci bahar tam olarak budur.
Hayatın yeniden başlaması değil...
İnsanın kendisini yeniden yarım bırakmamaya karar vermesi.
Geçmişe dönmeden. Gençliğini geri istemeden. Kaybettiklerinin peşinden koşmadan. Sadece bugün elinde kalanlarla yeni bir sayfa açmak.
Çünkü bazı başlangıçların takvimde bir tarihi yoktur. Onlar insanın içinde başlar.
Belki sen de uzun zamandır kendinden uzak bir yerde duruyorsun. Belki yıllardır "sonra" dediğin bir şey var. Belki bir hayalin var ama onu söylemeye bile çekiniyorsun. Belki hayatın sana ait olmayan cümlelerle doldu.
Belki de artık kendi cümleni kurmanın zamanıdır.
Çünkü insan bazen yeniden gençleşmez.
Yeniden kendisi olur.
Ve belki hayatın en güzel mevsimi ilkbahar değildir.
İnsanın kendini bulduğu mevsimdir.
O yüzden, eğer bir gün kendine "Artık çok geç." derken yakalarsan, bir an dur.
Pencereyi aç.
Gökyüzüne bak.
Ve kendine şu soruyu sor:
"Ya geç kalmadıysam?"
Belki baharın gelmedi.
Belki sadece sen, uzun zamandır pencereni açmadın.
Ve belki de...
Senin ikinci baharın şimdi başlıyor.
